کتب فتوایی » توضیح المسائل جامع جلد (1) (چاپ 1403)
جستجو در:
وقت فضیلت نماز مغرب ←
→ وقت فضیلت نماز صبح
وقت فضیلت نماز ظهر و عصر
مسأله 966. وقت فضیلت نماز ظهر از هنگام ظهر شرعی آغاز میشود و تا زمانی که به سایۀ شاخص در هنگام ظهر،[1] به اندازۀ چهار هفتم طول شاخص اضافه شود، ادامه دارد و بهتر (حتّی برای کسی که نماز نافله را میخواند) آن است که تا زمانی که به سایۀ شاخص در هنگام ظهر، به اندازۀ دو هفتم طول شاخص اضافه میشود، نماز ظهر را خوانده باشد و آن را از زمان مذکور به تأخیر نیندازد.[2]
وقت فضیلت نماز عصر، از زمانی آغاز میشود که به سایۀ شاخص در هنگام ظهر، به اندازۀ دو هفتم طول شاخص اضافه شود و تا موقعی ادامه دارد که به سایۀ شاخص در هنگام ظهر، به اندازۀ شش هفتم طول شاخص اضافه شود و بهتر (حتّی برای کسی که نماز نافله را میخواند) آن است که تا زمانی که به سایۀ شاخص در هنگام ظهر، به اندازۀ چهار هفتم طول شاخص اضافه میشود، نماز عصر را خوانده باشد و آن را از زمان مذکور به تأخیر نیندازد.[3]
مسأله 967. توضیحات مسألۀ قبل در مورد وقت فضیلت نماز ظهر و عصر، مربوط به غیر زمان شدّت گرما (قَیْظ) میباشد؛
امّا در هنگام شدّت گرما، فرد میتواند خواندن نماز ظهر را به تأخیر بیندازد تا زمانیکه به سایۀ شاخص در هنگام ظهر به اندازۀ خود شاخص اضافه شود، سپس بدون فاصله شدن زمان قابل توجّه نماز ظهر را بخواند و در این صورت، نماز را در وقت فضیلت آن خوانده است.
همین طور، فرد میتواند خواندن نماز عصر را به تأخیر بیندازد تا زمانی که به سایۀ شاخص در هنگام ظهر به اندازۀ دو برابر شاخص اضافه شود، سپس بدون فاصله شدن زمان قابل توجّه نماز عصر را بخواند و در این صورت، نماز عصر را در وقت فضیلت آن انجام داده است.
وقت فضیلت نماز عصر، از زمانی آغاز میشود که به سایۀ شاخص در هنگام ظهر، به اندازۀ دو هفتم طول شاخص اضافه شود و تا موقعی ادامه دارد که به سایۀ شاخص در هنگام ظهر، به اندازۀ شش هفتم طول شاخص اضافه شود و بهتر (حتّی برای کسی که نماز نافله را میخواند) آن است که تا زمانی که به سایۀ شاخص در هنگام ظهر، به اندازۀ چهار هفتم طول شاخص اضافه میشود، نماز عصر را خوانده باشد و آن را از زمان مذکور به تأخیر نیندازد.[3]
مسأله 967. توضیحات مسألۀ قبل در مورد وقت فضیلت نماز ظهر و عصر، مربوط به غیر زمان شدّت گرما (قَیْظ) میباشد؛
امّا در هنگام شدّت گرما، فرد میتواند خواندن نماز ظهر را به تأخیر بیندازد تا زمانیکه به سایۀ شاخص در هنگام ظهر به اندازۀ خود شاخص اضافه شود، سپس بدون فاصله شدن زمان قابل توجّه نماز ظهر را بخواند و در این صورت، نماز را در وقت فضیلت آن خوانده است.
همین طور، فرد میتواند خواندن نماز عصر را به تأخیر بیندازد تا زمانی که به سایۀ شاخص در هنگام ظهر به اندازۀ دو برابر شاخص اضافه شود، سپس بدون فاصله شدن زمان قابل توجّه نماز عصر را بخواند و در این صورت، نماز عصر را در وقت فضیلت آن انجام داده است.
[1]. از آنجا که در شهرهای ایران در اوّل ظهر شرعی، سایۀ شاخص به کمترین مقدار خود میرسد - و از بین نمیرود - متن مذکور بر این اساس نگارش شده است؛ امّا در شهرهایی مانند مکّه که در بعضی از اوقات سال، سایه در هنگام ظهر شرعی به کلّی از بین میرود، در آن روزها کافی است سایۀ شاخص به اندازۀ چهار هفتم طول شاخص برسد. بنابراین، سایۀ شاخص در هنگام ظهر شرعی در محاسبات مذکور نسبت به چنین مواردی، صفر در نظر گرفته میشود و همین مطلب، در رابطه با وقت فضیلت نماز عصر نیز جاری است.
[2]. به عنوان مثال، اگر طول شاخصی که در زمین نصب شده، 70 سانتیمتر باشد و طول سایۀ شاخص در هنگام ظهر شرعی، 10 سانتیمتر باشد، وقت فضیلت نماز ظهر تا زمانی است که به اندازۀ چهار هفتم طول شاخص (40 سانتیمتر) به سایۀ شاخص در هنگام ظهر که 10 سانتیمتر است، اضافه شود. بنابراین، زمانیکه طول سایۀ شاخص به 50 سانتیمتر برسد، انتهای وقت فضیلت نماز ظهر میباشد.
[3]. به عنوان مثال، اگر طول شاخصی که در زمین نصب شده است، 70 سانتیمتر باشد و طول سایۀ شاخص در هنگام ظهر شرعی، 10 سانتیمتر باشد، وقت فضیلت نماز عصر از زمانی آغاز میشود که به اندازۀ دو هفتم طول شاخص (20 سانتیمتر) به سایۀ شاخص در هنگام ظهر که 10 سانتیمتر است، اضافه شود. بنابراین، زمانیکه طول سایۀ شاخص به 30 سانتیمتر برسد، آغاز وقت فضیلت نماز عصر است و زمانیکه به اندازۀ شش هفتم طول شاخص (60 سانتیمتر) به سایۀ شاخص در هنگام ظهر اضافه شود، یعنی طول سایۀ شاخص 70 سانتیمتر گردد، وقت فضیلت نماز عصر به انتها میرسد.